Hipica+Terapeutica



O Centro Galego de Hípica Terapéutica ubicado en Soandres, zona pertencente ó concello da Laracha, ten como principal obxetivo a asistencia a persoas con algún tipo de disminución física ou psíquica a partir de actividades orientadas con cabalos co propósito de contribuír positivamente no desenrrolo físico, emocional e social.

=__HISTORIA DA HIPOTERAPIA__= A hipoterapia é a monta terapéutica, unha actividade rehabilitadora, recoñecida en todo o mundo.

Consiste en aproveitar os movementos tridimensionais do cabalo para estimular os músculos e articulacións. Ademáis, o contacto co cabalo, aporta facetas terapéuticas a niveis cognitivos, comunicativos e de personalidade.

Esta terapia, empregase de forma sistemática dende os anos 50-60, aínda que as súas ventaxas coñecense dende tempos moi antigos. Os antigos gregos, entre eles Hipócrates, aconsellaban a práctica de equitación para mellorar o estado anímico das persoas con enfermedades incurables e máis tarde, no século XVII, alguns médicos recomendaban montar diariamente a cabalo para combatir a gota, do grego "hippos" (cabalo), a hipoterapia é unha alternativa terapéutica que aproveita os movementos do cabalo para tratar distintos tipos de afeccións. É un tratamento que usa o movemento multidimensional do cabalo.É un entrenamento especial físico, que se pode usar terapéuticamente como tratamento médico, para pacientes con disfunción de movemento e outras enfermidades. Históricamente, os beneficios terapéuticos do cabalo, foron xa recoñecidos fai anos. No 460 a.c Hipócrates xa falaba do saudable ritmo do cabalo e ó longo da historia podemos atopar moitas referencias dos beneficios físicos e emocionais da equitación dende o ano 1600. A hipoterápia clásica en Europa, reflexa o modelo alemán moi extendido dende 1960, donde é fundamentalmente o movemento do cabalo e a resposta do paciente, o que contribue ó tratamento. Pola súa naturalidade, a equitación terapéutica, influe a persoa na súa totalidade e o efecto en todo o corpo, pode ser profundo. Por tanto, unha progresión natural foi desenrolandose por todo o mundo na aplicación do cabalo medicamente. Unha terápia ocupacional con un cabalo adecuado require dunha consulta para establecer o programa, dirixir especificamente as sesións ás areas de planificación motora e integración social do paciente. O cabalo seleccionase para os pacientes cuidadosamente polos seus movementos e o seu comportamento. O paciente, en función das indicacións do terapeuta, pode adoptar diferentes posturas no cabalo en diferentes sesións.

=__BENEFICIOS DO CABALO__= As primeiras investigacións para demostrar o valor terapéutico da equitación, fíxanse en 1875. Este ano, o neurólogo francés Chassaignac descubriu que un cabalo en acción, melloraba o equilibrio, o movemento articular e o control muscular nos seus pacientes. As súas especiencias, convencéronno de que montar a cabalo, melloraba o estado de ánimo e que era particularmente beneficioso para os parapléxicos e pacientes con outros trastornos neurolóxicos.

O paseo a cabalo provee unha entrada sensorial a través do movemento variable, rítmico e repetitivo. A resposta do movemento resultante no paciente, é semellante ós movementos humáns da pelvis cando anda. A variabilidade da marcha do cabalo, posibilita terapéuticamente graduar o grado de sensación que recibe o paciente. Éstes, responden intusiasticamente a esta esperiencia de aprendizaxe divertida, nun medio natural. Físicamente, a hipoterapia pode mellorar o equilibrio e a movilidade, aínda que tamén pode afectar positivamente ás función de comunicación e comportamento para pacientes de todas as idades. Da hipoterapia, poden sacar proveito persoas con:

- Síndrome de Down - Síndrome de West... - Niveis intelectuais baixos (borderline) de distintas etioloxías.
 * DISCAPACITADOS PSÍQUICOS:[[image:discp._paralisis_celebral.gif]]

- Espiña bífida - Traumatismos cráneo-encefálicos - Lesión medular - Esclerosis múltiple - Parálisis cerebral infantil - Ataxias - Hemiplexias - Enfermidades neuromusculares - Cegos - Xordos... - Toxicómanos - Alcólicos - Delincuentes... - Hiperactividade - Problemas de concentración - Problemas de memoria - Problemas escolares... - Autismo - Esquizofrenia - Anorexia - Bulimia - Amputados (membro superior ou inferior) - Escoliosis intervida quirúrxicamente - Luxación conxénita de cadeira - Miopatías
 * ENFERMOS NEUROLÓXICOS: [[image:mentales.gif]]
 * DISCAPACITADOS SENSORIAIS: [[image:sensoriales.gif]]
 * PERSOAS CON RISCO DE EXCLUSIÓN SOCIAL:
 * PERSOAS AFECTADAS POR TRASTORNOS DE CONDUCTA E COMPORTAMENTO:
 * ENFERMOS MENTAIS:
 * ENFERMIDADES DO APARELLO LOCOMOTOR:[[image:chair.gif]]

É un tratamento alternativo e á vez, complementario ós utilizados habitualmente. Considérase que esta terapia é capaz de conseguir novos estímulos complementarios ós logrados con tratamentos tradicionais (un cabalo a paso, transmite ó xinete 110 impulsos/min., nunha serie de oscilacións tridimensionais como son o avance e o retroceso, elevación, descenso, desplazamento e rotación).

O cabalo, é un gran igualador que permite que os discapacitados poidan competir cos seus semellantes sáns. Sábese, que o feito físico de montar a cabalo, rompe co aislamento do enfermo e pono en igualdade de condicións co xinete non disminuído.

É por isto, que a actividade hípica, facilita a superación do temor, mellora a confianza e a capacidade de concentración e fai perder as tensións e inhibicións físicas e emocionais.

A opinión de diversos psiquiatras é que o cabalo, para nenos que viven en cadeira de rodas, permítelles mirar, por unha vez nas súas vidas dende por riba dos seus semellantes, o que estimula en gran medida a súa autoestima.



=__BENEFICIOS DO EMPREGO DA HIPOTERAPIA__= - A equinoterapia é un tratamento non invasivo, que complementa outros tratamentos, nunca os sustitúe. - Non debe considerarse como unha obción aislada senón que como parte de un conxunto de acción terapeúticas dirixidas a neutralizar a discapacidade, aumentando o desenrolo dos potenciais residuais e xerando novas capacidades. - Ó ser unha actividade ó aire libre, en contacto directo coa natureza, ten un efecto favorable na esfera psicolóxica e emocional do paciente, que con frecuencia vese limitado a realizar actividades deste tipo. - Entrana a orientación espacial e o sentido de dirección e capacidade de responder a órdes como: dereita- esquerda, cara diante e cara atrás... - Representa a oportunidade de estimular nun ambiente favorable áreas como a lingua da socialización e validismo. - Promove o intercambio do paciente con outra persoas ben sean instructores, familiares e outros pacientes. - Representa un estímulo ó desenrrolo da marcha como forma de desprazamento. - Neutraliza os sentimentos de: soidade e aislamento, e aumenta o interés no mundo exterior e na propia vida. - Aumenta a capacidade de resposta ante condicións de risco. - Estimula a concentración e a atención. - Incrementa a autoestima e a seguridade. - Favorece o contacto físico e emocional do paciente co animal. - Serve de marco para a aprendizaxe dun gran número de habilidades. - Estimula as ganas de vivir e a alegría. - Disminúe a sobreprotección. - Favorece os axuntes de conducta e disminúe a ansiedade e as fobias. - Mellora o funcionameto do aparello cardiovascular, respiratorio e dixestivo, é especialmete beneficioso no tratamento da constipación. - Desenrrola o respeto e amor polos animais. - Representa a posibilidade de exercitar os músculos que se relacionan coa marcha dunha persoa que se atopa limitada a unha cadeira de rodas. - Útil no tratamento do retardo do desenrrolo da marcha independente en idades por riba dos 18 meses, en especial naqueles casos donde o problema radica na falta de maduración dos reflexos vestibulares e do equilibrio. - Aumenta a elasticidade e axilidade. __**Obxetivos específicos no autismo**:__ - Estimula a capacidade de concentrarse en estímulos visuais. - Estimula a necesidade da comunicación oral. - Condiciona patróns adecuados de conducta. - Estimula a socialización e o validismo. - Inflúe pola recreación na calidade de vida. - Promove a integración ó grupo. - Facilita a aprendizaxe motora. - Axuda a desenrrolar o sentimento de responsabilidade e autoestima. - Proporciona unha actividade recreativa agradable que a persoa disfruta. - Estimula a postura correcta e mellora o equilibrio. - Aumenta a flexibilidade e movilidade articular. - Inhibe os patróns asociados de movemeto. - Reduce a espasticidade, en especial dos aductores de cadeira. - Facilita a coordinación manual. - Facilita a percepción do esquema corporal a través do movemento. - De forma xeral contribúe ó aprendizaxe motor. - Constitúe unha motivación para incrementar o vocabulario, moverse e explorar o seu entorno - Mellora a capacidade respiratoria, o control muscular na deglución e a protección dos sons. - Reduce o medo e o temor ó fracaso. - Estimula a motivación e a independencia. __**Persoas marxinadas:**__ O cabalo, está sendo tamén utilizado cada vez máis para reeducar a discapacitados sociais, mozos marxinados que atopan no cabalo, unha guía que en ocasións sálvaos dun probable horizonte penal. "//Os cabalos queren incondicionalmente ós nenos e mozos e non lles fan preguntas nin os confunden",// sinala Samuel Ross, que dende 1947 dirixe en EEUU a granxa-escola Green Chimneys, que utiliza a equinoterapia, para tratar a persoas con problemas emocionais e de comportamento. //"Hai moitos mozos que non están conformes con eles mesmos nin cos demais; a veces son agresivos e síntense tristes, pero na nosa granxa comprobaron que é dificil estar enfadado ou decaído cando se monta a cabalo"// Nenos que non saben sumar e que aprenden a montar a cabalo enumerando as patas dun cabalo, mozos pelexados co mundo e letras que, con tal de escribir o nome do seu cabalo favorito, son capaces de memorizar algo tan odioso como o abecedario e mozos con algún episodio delictivo que din a un cabalo o primeiro quérote da súa vida. Algúns mozos, descubriron nun centro deste tipo, o que significa querer a un ser vivo e recuperaron a nenez, unha etapa das súas vidas que perderan nas rúas. Antes, o soño da súas vidas era mercar unha moto; agora só queren ter un cabalo.
 * __Obxetivos específicos na Parálisis Cerebral:__**

= =

= = =__CASOS ÓS QUE NON SE LLES PODE APLICAR A HIPOTERAPIA__= - En persoas que padezan alteración alérxicas ó pelo do cabalo ou outras afeccións dermatolóxicas onde o contacto co animal poida agravar os síntomas. - Nos síndrome de Down con inestabilidade Atlanto axial. - Problemas ortopédicos como a luxación de cadeira que fai a abducción de cadeira dolorosa. - Osteoporosis severa. - Sobre peso excesivo. - Hernia discal. - Síndomes osteomiarticulares dolorosos en fase aguda. - Escoliosis de máis de 30 graos con deformidade de corpor vertebrais. - Pacientes que están empregando anticoagulantes. - Procesos dexenerativos articulares. - Epilepsia descontroada ou moi, moi severa.

=**__DATOS QUE CORROBORAN A NOSA IDEA__**= - Ó igual que a ONU o Programa de Acción Mundial para as Persoas con Discapacidade, aprobado o 3 de decembro de 1982, dinos que __no mundo hai mais de 500 millóns de persoas con discapacidades__. Esta cifra aumenta cada ano debido a diversos factores tales como a guerra e a destrucción, as condicións de vida insaludabeis, ou a falta de coñecemento acerca da discapacidade, as súas causas, prevención e tratamento. - Dende a perspectiva das frías e reveladoras cifras estadísticas no aspecto demográfico indícasenos que as persoas con discapacidade constitúen un colectivo heteroxéneo que cada vez vai cobrando un maior peso, cuantitativo e cualitativo, como sector específico de poboación no seno da nosa sociedade. Segundo datos da Enquisa sobre Discapacitados, Deficiencias e Estado de Saúde da poboación española efectuada no ano 1999 polo INE, en España o número total de persoas con discapacidades é de 3.528.221 persoas, o que supera o 9% da poboación. - Con respeto a Galiza podemos decir que hai máis de 200.000 galegos que sufren minusvalías. - Adentrándonos máis nas diversas enfermidades a tratar podemos destacar:
 * Mais do 50% dos enfermos crónicos dependentes en España, son por __enfermidades neurolóxicas__. Calcúlase que entre 6 e 7,5 millóns de cidadáns sofren algún tipo desta enfermidade e, de eles, polo menos un millón e medio padecen unha enfermidade neurolóxica grave. Ademáis, se se cumplen as previsións de envellecemento da poboación e aumento da esperanza de vida, estas enfermidades afectarán cada vez a un número maior de persoas. A mortalidade debida a este tipo de enfermidade é moi elevada, de feito, a enfermidade cerebrovascular forma a primeira causa de mortalidade na muller. //(noticias médicas de "portalesmédicos.com")//
 * Segundo a Asociación de Familias e Enfermidades Mentales de Cataluña unhas 12.000 persoas morren en España cada ano a consecuencia dunha __enfermidade mental__ ou algún mal derivado da mesma.Ó redor dun 5% dos españois padecen trastorno bipolar. Tamén podemos destacar, según A Organizáción Mundial da Saúde (OMS), que do millón de persoas que se suicidan cada ano ( o que supón un taxa de mortalidade "global" de 16 por cada 100.000 persoas no mundo ou unha morte cada 40 segundos), o 90% padece polo menos unha enfermidade mental, que a miúdo non foi diagnosticada nin tratada, ou abusa do alcohol ou outras drogas. Segundo unha noticia atopada en "El Correo Gallego" aumentan case un 17% as consultas dos galegos ó psiquiatra. O número de persoas atendidas por enfermidades mentais aumentou en Galiza nun 16,9%, ó pasar das 47.678 primeiras consultas rexistradas no 2000 ás 55.774 contabilizadas o ano pasado no conxunto de dispositivos de atención á saúde mental do Servizo Galego da Saúde (Sergas). [[image:tc3.jpg align="center"]]
 * O 57% da poboación afirma padecer algún tipo de __enfermidade reumática.__ //( tubotica.net)//
 * Os diagnósticos máis frecuentes nas consultas do Sergas son os __trastornos de ansiedade__, o 28% do total; afectivos o 16,7% e __trastornos de adaptación__ o 15,9%. En menor medida tamén se diagnostica psicósis, no 3,6% dos caso; __alcoholismo__ no 3,15% e __trastornos de personalidade__ que afectan ó 3,04% dos pacientes que acuden ó Sergas.

=__RESULTADOS CLÍNICAMENTE PROBADOS__=
 * __Fundamentos científicos:__**

Pódese dicir que ningún método fisioterapéutico foi revisado e investigado con tanta minuciosidade como a Hipoterapia. Internacionalmente centos de traballos dedícanse aos mecanismos de influencia, observacións sobre o desenvolvemento e criterios de execución múltiples, exames experimentais sobre as correntes musculares que cobren a súa efectividade.

En Chile fixeron un esforzo grazas a un convenio logrado co Instituto Nacional de Rehabilitación Pedro Aguirre Porca, logrando estes primeiros resultados da investigación.

O importante é que estes resultados, os primeiros feitos no País, confirman as bondades deste tratamento terapéutico, e son similares a aqueles resultados vistos e que impulsaron a iniciar a Hipoterapia en Chile, baseados nas investigacións alemás.

Non hai que esquecer que estas investigacións para unha institución como a Sociedade Chilena de Hipoterapia son case imposibles de facer, esta unión co Instituto Pedro Aguirre Porca, que lles permite facer o tratamento dos seus pacientes no Centro de Rehabilitación Benedictinos, será o faro, que os guiase a sacar o mellor proveito deste xenial tratamento terapéutico en beneficio dos discapacitados, ao ter unha información actualizada e propia.

Aínda que os casos neste primeiro inicio de investigación son catro, nun futuro todos os pacientes terán unha avaliación inicial e outra anual no Instituto de Rehabilitación Pedro Aguirre Porca cun método clínico tipo que están estudando. Como se pode ver nestes resultados hai un equipo multidiciplinario de profesionais da saúde por que a Hipoterapia é multidiciplinaria e debe ser exercida por profesionais da saúde, especializados, única forma de evitar problemas, previa indicación médica.

Os pais de nenos con discapacidad deben ter claro que a Hipoterapia é un tratamento médico, non é pasear dacabalo ou equitación para discapacitados ou equinoterapia, é un tratamento individual feito por profesionais da saúde encabezados por Kinesiólogos.

As melloras son notables.

Diagnóstico: Hemiplejia dobre espástica de predominio dereito Data de Nacimento: 10-04-1999 N° Sesións: 27/46
 * **__Caso N°1__**

Ao comezo do traballo, non soe haber cooperación por parte do neno, que rexeita realizalas indicacións do terapeuta. Á terceira sesión, máis comunicativo (monosílabos, intenta manter conversación), logra posición, sentado con apoio pélvico. Na sétima sesión, comeza o traballo de prehensión voluntaria con man esquerda, seguindo as indicacións dadas. Na décima sesión, logra control de tronco, sen apoio externo, mantendo postura mais alineada, aumentan emisións. Á sesión vinte, logra corrixir postura, traballa en forma espontánea con MSI e realiza oracións simples e interactúa con demais adultos. Mantén rendemento cara ao final do Programa.

Diagnóstico: Hemiplejia dobre espástica Data de Nacimento: 27-07-1990 N° Sesións: 36/46
 * **__Caso N°2__**

Nas primeiras catro sesións observáronse un aumento do ton muscular, que favoreceu en manter unha postura erguida sobre cabalo, diminuíndo a anteproyección cefálica. Iníciase cun traballo con apoio externo do terapeuta sobre o cabalo, actividades para aumentar o control da musculatura axial (disociación de cintura escapular, rotaciones e traballo abdominal), e uso de implementos simples. O traballo abdominal utilizouse para favorecer a intensidade e entonación vocal. Desde a quinta sesión empezouse a retirar paulatinamente o apoio externo do apoio, ata que na novena sesión logra cabalgar dúas voltas sen apoio. Nas seguintes tres sesións favoreceuse o traballo de equilibrio dinámico, combinándoo con exercicios dirixidos de MMSS. Apréciase un aumento de tolerancia a fatíga. Progresivamente aumentamos a dificultade das actividades para mellorar postura e equilibrio, uso de MMSS e intensidade vocal. Na sesión 16 logra soportar un trote de 10 segundos mantendo o equilibrio. Repetimos esta actividade cada dúas sesións para observar a continuidade da conduta. A partir da sesión 23, observouse un afianzamento da postura, alineada e funcional, requirindo de escasa supervisión por parte do terapeuta. Progresivamente aumentamos o traballo abdominal e de MMSS, dándolle menos soporte externo. Desde a sesión 25, mantivo o seu rendemento en canto a equilibrio, postura, disociación de movementos, prehensiones e intensidade da súa conversación. O neno e seus pais expresan sentirse satisfeitos co obtido no Programa.

Diagnóstico: Hemiplejia dobre espástica Data de Nacimento: 19-06-1994 N° Sesións: 41/46 Ao comezo, aceptou a actividade, aínda que houbo un leve aumento do ton muscular. Na cuarta sesión, logra diminuír o ton en pernas e brazos por algúns segundos. Na sexta sesión, logra montar só con apoio pélvico e comeza traballo de prehensión con MMSS, obedecendo ó terapeuta. Na sesión 12, disminúe notoriamente o ton nas súas catro extremidades, traballando a prehensión con maior facilidade. Na sesión 16, logra o control de tronco, só con apoio nunha das súas pernas. Na sesión 27 logra montar por algúns segundos sen apoio, mantendo posición ergueita e prehensión bilateral. Na sesión 37, mellora equilibrio e logra montar sen apoio, logrando corrixir o centro de gravidade. En ultímalas tres sesións, traballa só co seu titor/a, realizando pauta de exercicios e mantendo o seu rendemento.
 * **__Caso N°3__**

Diagnóstico: Hemiplejia dobre espástica Data de Nacimento: 29-03-1999 N° Sesións: 35/46 Boa disposición á actividade, nas 3 primeiras sesións intensifícase a variación do ton muscular, aumentándoo, pero favorece a extensión de tronco e cóbados. Na sétima sesión, xa hai un mellor control de ton e uso das mans para prehender as rendas e implementos. Logra traballar ben 20 min. Na sesión 17, apréciase un control voluntario do ton e postura, iniciando movementos máis fluídos dos brazos ao pedirlle unha actividade, conxuntamente, a intensidade vocal vese aumentada e con máis intención de comunicarse. Na sesión 28, vese afianzado o control de tronco e o equilibrio, requirindo de menos apoio externo, realiza eficientemente o desprazamento do centro de gravidade. Na sesión 30, xa tolera traballar a sesión completa (30 min.) sen signos de cansazo. Nas últimas 10 sesións traballa cos seus titores/as, mantendo o rendemento.
 * **__Caso N°4__**

=__TESTEMUÑOS__=

Benxamín ten 5 anos, é un neno moi especial e lamentablemente tocoulle vivir a violencia psicolóxica e ás veces física do seu pai con moi pouca idade. Logo, cando el tiña 3 anos e a súa irmá 2, formamos un novo fogar eu e os meus fillos. Ao ir pasando o tempo démonos conta que a violencia contra el seguía nos días en que saían el e a súa irmá co seu pai. Comezaron os trastornos conductuales nel, acompañados de niveis altos de ansiedade, bloqueo cognitivo e emocional, angustia, rabia e pena que non podía controlar. Malia telo con apoio da psicóloga infantil, a que foi de moito apoio, non se podía facer moito xa que pola súa curta idade non hai instrumentos de terapia que o poidan axudar. Só quedaba tratar de axudalo con moitísimo amor. Nese momento e pensando que non tiña moitas ferramentas para axudar ao meu fillo, souben por unha amiga deste sistema de rehabilitación. Hoxe logo de 4 meses que Benxamín está en contacto cos cabalos, doulle grazas a todos os que estiveron con el neste proceso. Fai 1 mes e medio foi dado de alta pola súa psicóloga, atopándose moi impresionada polo avance que tivo Benxamín en tan curto tempo. Xa non necesita estar asistindo ás consultas do especialista. A única recomendación do terapeuta foi que podería estar ben sen terapia, pero que debiamos manter a Hipoterapia porque será o que o manteña estable mentres esperamos que as condicións do contorno cambien. Moitas grazas aos profesionais que formaron e atenderon ó meu fillo. Non se imaxinan a bendición que significan para cada un dos pais. Grazas polo amor mostrado aos nosos fillos e por axudarnos a sacalos adiante.
 * __CASO 1__**

Unha parálisis cerebral deixou o corpo de Guilli débil, as súas pernas sen forza, os seus brazos e mans con movementos estraños sen dirección, pero os seus ollos rían e a alegría brotaba da súa cara ao achegarse por primeira vez ao terapéuta que lle asignamos, pesaba 400 quilos e medía 1.74 cms. de altura e tiña catro patas. As mans da súa Tía Gloria suxeitaban a este neno de 10 anos cando trataba de estender o seu brazo para ofrecer a este novo terapéuta un agasallo, unha zanahoria que marcaría na vida de Guillie unha "esperanza". Escenas como estas, de nenos con lesións físicas ou con disturbios emocionais son de ocorrencia diaria, onde os nenos cabalgan en busca da esperanza de vivir mellor neste mundo aprendendo a quererse, a querer, a terse confianza e sentirse orgullosos de si mesmos. O primeiro terapéuta de Guilli foi o "Nene", cabalo de 22 anos que polo seu gran tamaño foi así bautizado. Nos seus últimos anos de vida levou sobre as súas costas unha enorme responsabilidade, pícaros ou adultos en tratamento que sentían o amor con que se movía o nobre animal para axudalos a atopar unha melloría. Guilli hoxe en día ten 17 anos, segue na súa cadeira de rodas, pero xa non mira cara abaixo, pode levantar a súa cabeza e mirar de fronte e cara ao ceo, o seu corpo hoxe suxéitase só e xa pode cabalgar sen axuda; as súas mans e brazos obedecen mellor as súas ordes e a computación xa está ao seu alcance.
 * __CASO 2__**

Santiago, o meu 8º fillo naceu prematuro por rompemiento da bolsa de auga ás 32 semanas de embarazo. Ten un bo peso de alta e evolución clínica excelente, segundo o servizo de urxencia de neonatología que me asistiu. Aproximadamente ao ano de vida constatamos que Santiago sufrira unha parálisis cerebral afectando a súa parte motora grosa, pernas, tronco, parte do seu lado esquerdo e vista e postura de cabeza en xeral. Inmediatamente empezamos con terapias de rehabilitación e a consultar e interiorizarnos máis de como podiamos axudalo a mellorar os seus patróns. Fomos 2 veces a control a Estados Unidos onde nos recomendan as terapias, ortesis e o carrito co cal empezou a ser un pouco máis independente. Aos 2 anos ingresa á Hipoterapia empezando moi da pouco a sosterse só sobre o cabalo; a relación que se produce cos voluntarios, kinesiólogos e cabalo. Todo este conxunto fai que esta terapia sexa algo natural e entretido para o neno, dándolle pequenos desafíos sesión a sesión o cal o deixa moi ledo. Aos 3 anos e medio empeza a ir ao xardín todas as mañás e é onde empeza a dar pasos só; esta etapa é moi importante para o neno porque por primeira vez atópase co desafío de que non pode facer todo o que outros nenos poden. Isto lévao a ter sempre moito ánimo e querer superarse, polo cal non falta ás suas terapias, na mañá despois do xardín e nas tardes logo da sesta. Hoxe vemos como cada día séntese máis seguro e persevera para lograr metas como camiñar ergueito, sentarse dereito e controlar a súa cabeza. É claro que o apoio da familia, irmáns, pais, avós, curmáns... é moi importante, como tamén o é un equipo de kinesiólogos e voluntarios que fan da sua terapia un xogo cheo de desafíos sesión a sesión.
 * __CASO 3__**

Pablo naceu en 1994 e, durante o seu primeiro ano de vida, malia súa lentitude na aprendizaxe, mala motricidad fina e grosa, ausencia de contacto visual ao intentar comunicación, un moi mal contacto afectivo - social e moita agresividade, non lle foi detectado ningún problema que puidese presaxiar as dificultades que se presentarían no seu desenvolvemento e crecemento. Á idade de dous anos e nove meses sufriu un golpe na cabeza, provocándolle un TEC pechado, que máis tarde lle provocaría dous episodios de convulsiones, o que nos obrigou a facerlle un seguimiento neurolóxico. Ao correr dos días, descubrimos que Pablo presentaba unha moi baixa audición en ambos oídos, a que logrou ser resolta completamente logo dunha intervención quirúrxica. Cumpridos os catro anos, Pablo iniciou unha ingrata peregrinación, ingresou a diversos colexios sendo rexeitado en todos repetidas veces, obrigándonos a buscar algunha actividade que puidese permitir iniciar algún tipo de tratamento e mellorar a súa calidade de vida. Ao descubrir a Hipoterapia, Pablo comezou a mostrar grandes cambios, sentíndose cada vez máis motivado e establecendo unha potente relación co seu novo gran amo, Magne (o cabalo que escolleu dende o primeiro momento que o viu) e, quen sería o seu gran amigo. As mostras de melloría non se fixeron esperar, Pablo diminuíu significativamente o seu nivel de agresividade, relaxouse, logrou mellorar o seu soño, estimulou a súa fala, a súa gran capacidade de expresar agarimo e moitos outros síntomas que nos sorprenden a cada momento. Hoxe, aos nove anos, asiste regularmente a un colexio especial, pero convertido nun neno capaz de relacionarse, ao seu xeito, nos seus términos, con outros nenos e profesores, asumindo algunhas responsabilidades, cumprindo con regras de convivencia e aceptando maiores disciplinas no seu comportamento. Por outra banda Pablo, grazas á axuda da Hipoterapia, logrou tamén progresar, de mellor xeito e máis rápido, nos seus outros tratamentos. O caso do meu fillo é a mostra da efectividade deste tratamento, que ademais de mellorar ao paciente entrégalle esperanzas aos que o rodean.
 * __CASO 4__**

__**CASO 5**__ Valeria é unha pícara tremendamente intelixente, pero que dende moi temprana idade mostrou problemas como son os seguintes: - __problemas sociais:__ comportamentos inadecuados, dificultades para entender situacións sociais, pouco sentido de territorialidade, dificultades para a interacción social, dificultade para aceptar erros e críticas, aparente insensibilidad, desenvolvemento de rutinas e ritos aos que se aferra en forma ríxida. - __problemas emocionais:__ dificultades para entender os sinais emocionais doutras persoas, dificultades para expresar emocións, ansiedade e angustia permanente, baixa autoestima, desenvolvemento de comportamentos obsesivos, intolerancia e frustración. - __problemas motores:__ hyperlaxitude, baixo ton muscular, baixa coordinación motora grosa e fina e dificultades de equilibrio. - __problemas sensoriais:__ alta sensibilidade a cheiros e á luz. - __problemas académicos:__ intermitencia atencional (períodos de alta concentración ou de alta distractibilidade), lentitude na execución das súas tarefas, dificultades para realizar traballo en equipo, perfeccionismo... - __características intelectuais:__ un elevado desenvolvemento das habilidades verbais, expresión verbal monótona cun moi escaso rango de inflexión da voz, deficiencias no desenvolvemento viso-espacial e viso-motor, alto grado de dificultade para a escritura, dislexia, dificultades de orientación espacial, pouca tolerancia ao cambio. Desde os 3 anos foi tratada por psicólogos e psiquiatras, e a partir dos 8 por un equipo formado por: psicólogo, neurólogo, neuro-siquiatra, terapeuta ocupacional e psicopedagoga, que centrou o seu esforzo en aproveitar a capacidade intelectual de Valeria para intentar suplir outras deficiencias, polo que os tratamentos tradicionais se complementaron con: clases de natación e pintura (para mellorar a coordinación motora) e taller de teatro (axudou a mellorar a súa forma de falar). Pouco antes de cumprir 10 anos empezou a ir a Hipoterapia, e empezaron a verse cambios nela nos seguintes aspectos: - __comportamento social:__ aínda sendo unha nena bastante tímida, manéxase socialmente en forma normal, habendo especialmente unha melloría nas relacións cos seus semellantes, desapareceron os rituais aínda cando mantén algúns comportamentos obsesivos de pouca importancia, logrou manexar os seus erros. - __no emocional__, desapareceu completamente a ansiedade e deixou de utilizar apoio farmacolóxico. Do mesmo xeito, mellorou en forma notable a súa autoestima. - melloría __na motricidade__ fina, grosa e equilibrio: logrou aprender a columpiarse, aprendeu a andar en scooter, mellorou notablemente na velocidade de execución de tarefas como a escritura. - __académicamente__, é unha alumna impecable, moi boa lectora... Aos 12 anos, Valeria é unha nena moi doce, cunha vida totalmente normal. Actualmente só asiste regularmente ás súas sesións de Hipoterapia.

__**CASO 6**__ Pablo, é fillo único, naceu prematuro debido a unha cesarea de urxencia por latexados baixos. Nace cun peso de 2300 grs. Talla 49cms. Apgar 9-8. Hospitalizado por 12 días. Aos 6 meses, a súa nai nota que non afirmaba a súa cabeciña e presentaba hipotonía. Aos 4 anos empezou a camiñar, un traballo atribuíble á súa nai, xa que a opinión médica foi que Pablo non tiña oportunidade. Logo de percorrer a varios especialistas todos moi pesimistas cos diagnósticos de Pablo, empézase a tratar coun Neurólogo, o cal solicita exames diagnosticándolle unha comicialidade en estudo. Crise tipo ausencias e electroencefalograma focal centro temporal con xeralización secundaria, epilepsia. Retardo mental (leucomalacia periventricular) RX. Columna total de pé: cabeza femoral esquerda 5mm máis baixa que a dereita; aumento cifósis dorsal e lordosis lumbar, presenta dificultades adaptativas, incapacidade de concentración, atraso do desenvolvemento da linguaxe comprensiva e expresivo e medos. Nesas condicións Pablo chegou á Hipoterapia, camiñaba con dificultade, pero os seus ollos dicían, amo aos cabalos e ese amor coa axuda de kinesiólogo e voluntarios fixo que esquecera os seus medos, o seu corpo endureciuse, as súas pernas afirmáronse e a súa mente esta aberta a un mundo de soños e esperanzas. Hoxe axuda a rodear e entrar cabalos ás cuadras. Como xinete, (xa pasou a etapa de Hipoterapia Clásica) é considerado nun terceiro posto e estase preparando para futuros concursos. Sostense sobre a montura e equilíbrase só, os seus medos xa case non existen. Dende que está en Hipoterapia xa fai uns tres anos, desapareceu a cifósis dorsal, mellorado a lordosis e está lendo. A súa atención e concentración son máis sostidas, mantendo unha conduta máis relaxada e mellorando ademais as súas impulsividades e medos.

__**CASO 7**__ Daniela comezou coa hipoterapia aos 4 anos, sen poder falar, o seu equilibrio era pésimo e custáballe moito concentrarse. Tiña ataques de epilepsia frecuentes e era moi medorenta. Para min, como nai, sería feliz se soamente puidese dicir Mamá. Na Hipoterapia dixéronme que nun prazo de seis meses non só diría mamá, se non que custaría moito facela calar, cousa que non crin. Antes dos seis meses por primeira vez dixo mamá, e logo diso non paraba de falar. Os seus temores desapareceron en gran parte unha vez que se deu conta que sobre o cabalo cara a exercicios arriscados, non caía. Isto mellorou notablemente a sua autoestima ao sentirse capaz de facer os exercicios igual que outros nenos e deuse conta que o seu equilibrio sobre o cabalo permitíalle facer exercicios tamén en terra sen temor. A epilepsia mantívose controlada e durante o último ano de Hipoterapia só tivo un ataque. Daniela afíxose a actuar en forma natural, sen temores, en excelente estado físico. Hoxe día fala bastante ben e é moi cariñosa, a súa inseguridade diminuíu considerablemente e ata o día de hoxe mantense así, malia que fai 2 anos que non exerce a Hipoterapia. Vai ao xardín infantil e compórtase moi ben e só quere volver montar o seu cabalo.

Non tiña aínda dous anos cando por primeira vez Trinidade practicou a hipoterapia; de inmediato sentimos que foi acollida e asumimos o compromiso de acompañala nesta terapia, que para ser sinceiros non sabiamos os beneficios reais que a ela lle reportarían. Pasaron dez anos e non nos arrepentimos de confiar en Ronald e Renate quen un día recibíronnos con gran honestidade e agarimo, dándose de maneira total xunto a estes nobres cabalos, voluntarios e auxiliares para lograr unha mellor calidade de vida da nosa Trini. Damos testemuño de que Trinidade non soamente reforzou o seu ton muscular e mellorou a súa postura, senón que o máis destacable é a axuda á súa autoestima e o saberse aceptada e querida neste lugar sen importar a súa Síndrome de Down. Ela sente e vive un rol importante que é vivir con alegría a cal transmite a toda esta familia que conforma a Hipoterapia. Actualmente asiste dúas veces á semana, días que espera con ansiedade para non estar só cos cabalos, senón que para relacionarse con todos aqueles cos cales creou fortes lazos de amizade sen diferenzas de idade, sexo e recoñecendo o valor de cada persoa na diversidade.
 * __CASO 8__**